خواندن تورات و سایر کتب ادیان

آیا خواندن تورات و سایر کتب ادیان آسمانی برای یک مسلمان اشکالی دارد و حرام است؟

برای کسانی که مطالب حق و باطل آن‌را تشخیص می‌دهند، اشکالی ندارد. در غیر این صورت، اگر احتمال انحراف عقیده داشته باشد، جایز نیست.
پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1]
حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):
برای کسانی که مطالب حق و باطل آن را تشخیص می‌دهند، اشکال ندارد. در غیر این صورت اگر خوف خطر مذهب و یا انحراف عقیده برایش داشته باشد جایز نیست.
حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مد ظله العالی):
فی حد نفسه اشکال ندارد، مگر خوف انحراف داشته باشد که در این‌صورت جایز نیست.
حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):
چنانچه از عقائد اسلامی خود اطلاع کافی دارد اشکالی ندارد، ولی ما توصیه می‌کنیم ابتدا مبانی اعتقادی خود را تقویت و تکمیل نمایید.
حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی (مد ظله العالی):
اگر خبره و اهل تشخیص نباشد اشکال دارد.
[1]. استفتا از دفاتر آیات عظام: خامنه‌ای، شبیری زنجانی، مکارم شیرازی و نوری همدانی (مد ظلهم العالی)، توسط سایت اسلام کوئست.

ترديدي در اين نيست كه تورات و انجيل اسامي كتاب هاي آسماني است كه به گفته صريح قرآن كريم خداوند آنها را بر انبياء گرامي اش حضرت موسي و حضرت عيسي ـ عليه السّلام ـ براي هدايت امت آنان نازل كرده است.
اما اين تورات و انجيل موجود در دست يهوديان و مسيحيان آن تورات و انجيل واقعي آسماني نمي باشند. تورات موجود بعد از آنكه تورات اصلي توسط جنگ هاي آشوري ها و بختنّصر بر عليه يهوديان و اشغال فلسطين توسط آنان مفقود و از بين رفت، توسط بعضي نويسندگان يهوديان و يا آن طوري كه گفته شده توسط عُزير به صورت جعلي و تحريفي تدوين و جمع آوري شد. و به عنوان كتاب تورات پذيرفته شده. وضعيت انجيل موجود از حيث عدم آسماني بودن آن روشن تر از تورات است زيرا انجيل هاي چهارگانه با تمام اختلافات و تناقضات موجود در متون آنها، توسط نويسندگاني بنام هاي متي، لوقا، مرقس و يوحنا نگاشته شده و در اختيار مسيحيان به عنوان انجيل قرار داده شده اند.
تورات و انجيل واقعي كه به ترتيب در ششم ماه رمضان و دهم ماه رمضان نازل شده اندكتاب هاي هستند كه علي ـ عليه السّلام ـ در رابطه با آنها مي فرمايد: به خدا سوگند اگر بالشي برايم تا كنند و بر آن نشينم توراتيان را به تورات شان و انجيليان را به انجيل شان فتوي دهم تا بدان جا كه خداوند تورات و انجيل را به زبان آورد هر كدام گويد: علي درست گفته است، او به آنچه بر من نازل شده شما را فتوي داده است. و اين تورات و انجيل آسماني به فرموده رسول الله ـ صلّي الله عليه و آله ـ توسط امام زمان (عج) و ياران آن حضرت از سرزمين انطاكيه و غاري كه در آن جا است بيرون آورده خواهد شد و بر طبق آنها با يهوديان و مسيحيان احتجاج خواهند نمود.
به هر صورت تورات و انجيل موجود هيچ ربطي به خداوند و حضرت موسي و حضرت عيسي ـ عليه السّلام ـ ندارند بلكه كتاب هايي هستند كه مشتمل بر يك سلسله زندگينامه هاي غالباً غير واقعي و نيز افسانه ها و اساطير دروغين و جعلي و مطلب خلاف عقلي و فطرت بوده كه توسط نويسندگان شان خلق و جمع آوري شده اند. و هيچ نوع ارزش علمي و بار هدايت گري در متون آنها ديده نمي شوند و عاري از هر نوع استدلال هاي عقلي و فطري مي باشند.
پس تورات و انجيل و هركتاب ديگري كه مثل آنها بي بهره از استحكام برهاني و عقلي و علمي باشد هرگز نمي توانند از اين راه هاي معقول و پذيرفته شده اي در نزد انسان هاي سالم و عاقل بر خواننده ی خود اثر بگذارد. چون چينن قدرتي در آنها وجود ندارد كه با آن قدرت بتوانند در خواننده اثر گذاشته و او را به سوي خود بكشاند.
بلي تأثيرگذاري آنها بستگي به حالات روحي و رواني و علمي و اعتقادي خود خواننده دارد. و اين تأثيرگذاري با توجه به اختلاف ذهنيت ها، و سرمايه علمي و اعتقادي در انسان ها، مختلف خواهد بود. حتي ممكن است بعضي به حدي از ضعف علمي و منطقي برخوردار باشند كه يك امر باطل صددرصد را به عنوان يك حقيقت اعتقادي خودش بپذيرد چنانچه كه در دنيا نمونه هاي فراواني از قبيل بت پرستي، گاوپرستي، انسان پرستي و امثال آنها وجود دارد. و برخي از مردم در قرن اخير با تماس و مطالعه ی كتاب هاي ماركسيستي و كمونيستي به سوي الحاد بي خدايي جذب شدند. و معناي آن اين نيست كه عقايد ماركسيستي از قوت منطقي و عقلي و يا علمي برخوردار بوده بلكه چنين گرايشي از ضعف و عدم سرمايه علمي و منطقي آنان حكايت مي كند لذا بعد از سالها تلاش و زحمات خودشان دانستند كه راه باطل رفته اند و خود بخود مضمحل شده و به گفته امام خميني (ره) كمونيسم را ديگر بايد در موزه هاي تاريخ سياسي جهان جستجو كرد. پس تورات و انجيل و هر كتاب ديگري حتي اگر افسانه اي و تخيّلي هم باشد از طريق نقاط ضعف خواننده ی خود مي تواند در افكار و انديشه هاي او تأثير بگذارد و باعث گمراهي و يا لااقل حيرت ترديد در او شود. و عواملي كه زمينه تأثير كتاب هايي مثل تورات و انجيل را در خواننده خود ايجاد مي كند مي توانيم از قرار زير به آنها اشاره كنيم:
1. عدم برخورداري از توان علمي،‌منطقي،‌اعتقادي و تجربيات اجتماعي بهترين راه براي نفوذ مطالب باطل و عاري از هر نوع استدلال مي باشد. به عبارت ديگر جهل و ناداني از اساسي ترين عامل پذيرش باطل بشمار مي آيد.
2. تسليم شدن به احساسات كاذب در برابر جذابيت هاي حاكم بر مطالب مندرج در اين كتاب ها كه موافق با هوا و هوس هاي حيواني بوده يكي ديگر از راه هاي نفوذ آنها در افكار و انديشه ها مي باشد.
3. جذابيت مظاهر تكنولوژي و صنعت و به طور كلي پيشرفت و امور دنيوي در جهان مسيحيت و يهوديت ممكن است در خواننده اثر بگذارد و زمينه را براي كشيده شدن او بسوي آنها ايجاد كند. ولو اين پديده هاي صنعتي ربطي به تورات و انجيل ندارد لكن خواننده ی اين كتاب ها ممكن است با عدم توجه، آنها را از آثار مسيحيت و يهوديت بداند.
4. تمسخر و تحقير جهان مسيحيت و يهوديت نسبت به مؤمنين و مسلمين كه از دأب و خصلت هاي اهل باطل بشمار مي آيد و در قرآن كريم در اين رابطه مي فرمايد: «زندگي دنيا در چشم كافران آراسته و زينت داده شده است و مؤمنان را ريشخند مي كنند.»
ممكن است در بعضي ها خصوصاً در عصر حاضر كه فرهنگ و اقتصاد و امثال اين امور جهاني شده است. از حيث روحي رواني زمينه ی پذيرش عقايد آنان را ايجاد كند با خواندن كتاب هاي شان بسوي آنان كشيده شود. هم چنانكه در كشورهاي اسلامي مشاهده مي شود كه يك مسلمان از خواندن نماز در حضور غرب گرايان خجالت مي كشد و شركت در مراسم و شعائر اسلامي و انجام ساير اعمال ديني بدليل جو حاكم و فضاي آلوده بر برخي از افراد جامعه، سخت و مايه شرمندگي مي باشد. و متأسفانه بعضي ها از همين راه ها به سوي آنان كشيده شده اند و به انجام مراسم خشك و خرافي و غير معقول آنان روي آورده اند. مسئله هدايت و گمراهي از اهم مسائل در زندگي بشر مي باشد و خداوند براي هدايت بندگانش پيامبراني فرستاد تا بوسيله ی آنان سعادت ابدي و هميشگي آنان را فراهم نمايد و از بدبختي و شقاوت نجات يابد. و در همين راستا دين مبين اسلام به مسئله هدايت خيلي اهتمام گماشته است و هيچ چيزي را مبهم نگذاشته و حتي امامان بعد از پيامبر خدا را جهت هدايت مردم معرفي نموده است. و لذا علماء «اسلامي اعم از شيعه و سني براي حفظ مسلمانان از گمراهي و بدبختي، چاپ، نشر، تعليم و حفظ كتاب هاي ضالّه و گمراه كننده از جمله تورات و انجيل را حرام مي دانند مگر اينكه براي نقض و حجت باشد.